Gắn với thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đăng ký hộ tịch trực tuyến và liên thông thủ tục hành chính
Thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước về đẩy mạnh cải cách hành chính, xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, lấy người dân làm trung tâm phục vụ, cùng với việc triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, công tác đăng ký và quản lý hộ tịch ngày càng được đổi mới theo hướng công khai, minh bạch, thuận tiện và ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin.
Luật Hộ tịch năm 2014 và các văn bản hướng dẫn thi hành là cơ sở pháp lý quan trọng để bảo đảm quyền nhân thân của mỗi công dân. Mỗi cá nhân từ khi sinh ra đến khi qua đời đều gắn với các sự kiện hộ tịch như: khai sinh, kết hôn, nhận cha, mẹ, con, thay đổi, cải chính hộ tịch, xác định lại dân tộc, xác định lại giới tính theo quy định của pháp luật, khai tử và các sự kiện hộ tịch khác.
Đăng ký hộ tịch không chỉ là quyền mà còn là trách nhiệm của mỗi công dân. Việc đăng ký đầy đủ, kịp thời sẽ bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tạo điều kiện thuận lợi trong học tập, khám chữa bệnh, hưởng các chế độ an sinh xã hội, cấp giấy tờ tùy thân và thực hiện các giao dịch dân sự.
Trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, chính quyền cấp xã là cấp trực tiếp giải quyết phần lớn các thủ tục hành chính phục vụ người dân. Vì vậy, công tác hộ tịch tiếp tục được quan tâm đổi mới theo hướng đơn giản hóa thủ tục, giảm giấy tờ, rút ngắn thời gian giải quyết, nâng cao chất lượng phục vụ.
Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện tiếp nhận, giải quyết các thủ tục hộ tịch đúng quy định của pháp luật; đồng thời đẩy mạnh số hóa hồ sơ, khai thác dữ liệu điện tử, hạn chế yêu cầu người dân phải xuất trình hoặc nộp lại những giấy tờ mà cơ quan nhà nước đã có trong cơ sở dữ liệu.
Một trong những điểm nổi bật hiện nay là việc triển khai đăng ký hộ tịch trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công. Người dân có thể sử dụng tài khoản định danh điện tử để thực hiện nhiều thủ tục hộ tịch trên môi trường mạng, gửi hồ sơ mọi lúc, mọi nơi, theo dõi quá trình giải quyết và nhận thông báo kết quả theo quy định.
Việc sử dụng dịch vụ công trực tuyến mang lại nhiều lợi ích như:
- Tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại.
- Giảm việc phải kê khai lặp lại thông tin.
- Minh bạch trong quá trình tiếp nhận và giải quyết hồ sơ.
- Hạn chế tiếp xúc trực tiếp, tạo thuận lợi cho người dân ở xa hoặc người cao tuổi.
Bên cạnh đó, việc liên thông thủ tục hành chính tiếp tục được triển khai nhằm phục vụ người dân tốt hơn.
Đối với trẻ em mới sinh, việc đăng ký khai sinh có thể được thực hiện đồng thời với các thủ tục liên quan theo quy định hiện hành như đăng ký thường trú và cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ em dưới 6 tuổi. Việc liên thông giúp người dân chỉ cần cung cấp thông tin một lần, giảm số lượng giấy tờ phải nộp và số lần đi lại.
Đối với trường hợp có người qua đời, việc đăng ký khai tử cũng được thực hiện gắn với việc cập nhật thông tin trong các cơ sở dữ liệu của Nhà nước theo quy định, góp phần bảo đảm dữ liệu chính xác, thống nhất và phục vụ giải quyết các chế độ, chính sách có liên quan.
Để việc giải quyết thủ tục được nhanh chóng, người dân cần:
- Thực hiện đăng ký khai sinh, kết hôn, khai tử và các sự kiện hộ tịch khác đúng thời hạn theo quy định.
- Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và cung cấp thông tin trung thực, chính xác.
- Chủ động sử dụng dịch vụ công trực tuyến khi có điều kiện.
- Thường xuyên kiểm tra thông tin hộ tịch của bản thân và gia đình; nếu phát hiện sai sót cần liên hệ ngay với công chức Tư pháp – Hộ tịch để được hướng dẫn giải quyết.
- Bảo quản cẩn thận các giấy tờ hộ tịch, đặc biệt là Giấy khai sinh vì đây là giấy tờ hộ tịch gốc của mỗi cá nhân.
Việc xây dựng cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử thống nhất trên toàn quốc, kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư là nền tảng quan trọng để thực hiện chuyển đổi số trong quản lý nhà nước, góp phần nâng cao hiệu quả phục vụ Nhân dân và thúc đẩy phát triển chính quyền số.
Mỗi người dân hãy tích cực phối hợp với chính quyền địa phương trong việc đăng ký hộ tịch đầy đủ, đúng quy định; sử dụng dịch vụ công trực tuyến; thực hiện các thủ tục hành chính theo hình thức điện tử khi đủ điều kiện; đồng thời chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật về hộ tịch để bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của bản thân và gia đình.
Ủy ban nhân dân cấp xã cam kết tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, nâng cao chất lượng phục vụ, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức chuyên nghiệp, tận tình, trách nhiệm, góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.