Tiếp công dân là việc cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân có trách nhiệm tiếp công dân để lắng nghe, tiếp nhận khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của công dân; giải thích, hướng dẫn cho công dân về việc thực hiện khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh theo đúng quy định của pháp luật.
Theo quy định của Luật Tiếp công dân số 42/2013/QH13 và Nghị định số 154/2026/NĐ-CP, từ ngày 01/7/2026, người tiếp công dân được từ chối tiếp người đến nơi tiếp công dân trong các trường hợp sau:
Theo Điều 9 Luật Tiếp công dân
- Người trong tình trạng say do dùng chất kích thích, người mắc bệnh tâm thần hoặc một bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình.
- Người có hành vi đe dọa, xúc phạm cơ quan, tổ chức, đơn vị, người tiếp công dân, người thi hành công vụ hoặc có hành vi khác vi phạm nội quy nơi tiếp công dân.
- Người khiếu nại, tố cáo về vụ việc đã giải quyết đúng chính sách, pháp luật, được cơ quan nhà nước có thẩm quyền kiểm tra, rà soát, thông báo bằng văn bản và đã được tiếp, giải thích, hướng dẫn nhưng vẫn cố tình khiếu nại, tố cáo kéo dài.
Theo khoản 1 Điều 4 Nghị định số 154/2026/NĐ-CP
Ngoài các trường hợp quy định tại Điều 9 Luật Tiếp công dân, người tiếp công dân được từ chối tiếp trong các trường hợp sau:
- Người mang theo vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ hoặc các vật dụng, chất nguy hiểm khác theo quy định của pháp luật mà không chấp hành yêu cầu gửi tại nơi quy định hoặc giao nộp cho bộ phận bảo đảm an ninh, trật tự.
- Người không chấp hành việc kiểm tra an ninh theo quy định.
- Người tự ý ghi âm, ghi hình, phát trực tiếp tại nơi tiếp công dân trong trường hợp người chủ trì tiếp công dân đã yêu cầu không ghi âm, ghi hình, phát trực tiếp để bảo vệ bí mật nhà nước, bí mật đời tư, dữ liệu cá nhân, bảo vệ người tố cáo theo quy định của pháp luật hoặc việc tự ý ghi âm, ghi hình, phát trực tiếp gây ảnh hưởng đến an ninh, trật tự tại nơi tiếp công dân.
- Người có hành vi kích động, lôi kéo, gây rối trật tự công cộng tại nơi tiếp công dân.
- Người không có năng lực hành vi dân sự đầy đủ mà không có người đại diện hợp pháp.
- Người đại diện, người được ủy quyền thực hiện khiếu nại, kiến nghị, phản ánh nhưng không xuất trình được giấy tờ chứng minh tư cách đại diện hợp pháp theo quy định của pháp luật.
- Nội dung trình bày không thuộc phạm vi khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh theo quy định của pháp luật về tiếp công dân.
- Người kiến nghị, phản ánh về vụ việc đã được cơ quan, tổ chức, đơn vị, người có thẩm quyền tiếp, hướng dẫn hoặc trả lời bằng văn bản theo đúng quy định và không có nội dung, tình tiết mới.
- Vụ việc đã có bản án, quyết định của Tòa án có hiệu lực pháp luật và không thuộc trường hợp được xem xét lại theo quy định của pháp luật. Việc xác định vụ việc không thuộc trường hợp được xem xét lại phải căn cứ vào văn bản trả lời của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
- Vụ việc đang được cơ quan, tổ chức, đơn vị có thẩm quyền khác thụ lý, giải quyết theo trình tự, thủ tục luật định.
NGƯỜI DÂN CẦN LƯU Ý
Khi đến nơi tiếp công dân, người dân cần chấp hành nội quy nơi tiếp công dân, các quy định về bảo đảm an ninh, trật tự, đồng thời chuẩn bị đầy đủ giấy tờ, tài liệu có liên quan và giấy tờ chứng minh tư cách đại diện, ủy quyền trong trường hợp thực hiện thông qua người đại diện hoặc người được ủy quyền.
Việc nắm rõ các trường hợp người tiếp công dân được từ chối tiếp giúp công dân thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh đúng quy định của pháp luật, đồng thời góp phần bảo đảm hoạt động tiếp công dân được thực hiện nghiêm túc, đúng trình tự và hiệu quả.
Trung tâm PV HCC
